مسئله ای که در مورد ایدز با آن مواجه میشویم این است که ویروس  HIV  عموما" به سلولهای سیستم دفاعی ارگانیسم ما حمله می برد. همانطور که شرح داده شد نقش اساسی سلولهای دفاعی مبارزه با ویروسهای مهاجم است. ویروس  HIV  به لنفوسیتهای کمکی یعنی  T4 و ماکروفاژها و حتی برخی از سلولهای لوزتین و مغز حمله میکند ، اما هدف اصلی آن لنفوسیتهای  T4  است . سیستم دفاعی ارگانیسم انسان براساس داده های اطلاعاتی بکار میافتد. درجسم ما این اطلاعات از طریق مولکولهایی نقل و انتقال می یابند که بوسیله برخی از سلولها ساخته و منتشر میگردند و بوسیله برخی دیگر دریافت میشوند. برخی یاخته های سلولی به ویژه T4  حاوی گیرنده هایی میباشند که ماموریت ویژه ای بعهده آنهاست،  وظیفه آنها بکارگزاری مولکولهای حاوی اطلاعات داده شده است . یکی از گیرنده های لنفوسیت  T4 که علامت اختصاری  CD4 بر آن گزارده شده قادراست که یک پروتیئن ویروس  HIV  بنام  gp120  (تصویر صفحه 6 )  را به سلول دفاعی متصل کند. وقتی ویروس ایدز از طریق CD4  بطور مستحکم به لنفوسیت متصل شود بوسیله پوسته اش که دارای پروتئین است تغییر شکل داده و با لنفوسیت ترکیب میگردد، در این مرحله تنها کاری که برای ویروس HIV  باقی میماند وارد کردن جداره حفاظتی خود و نتیجتا"  RNA ی خود به درون لنفوسیت است. از این طریق لنفوسیت آلوده گشته و کاملا" تحت انقیاد  HIV قرارمیگیرد. از این پس تجهیزات سلولی در خدمت ویروس قرارگرفته و به نفع آن عمل میکند. علاوه بر لنفوسیتها که وظیفه دفاع را بعهده دارند ماکروفاژها که همکاران آنها محسوب میشوند نیز دارای گیرنده های CD4 هستند در نتیجه ویروسهای HIV  از طریق اتصال بوسیله پروتئین  gp120  به آنها نیز نفوذ مینمایند. ویروس ایدز یا همان  HIV  بدون از بین بردن سلولهای دفاعی در آنها نفوذ نموده و آنها رامبدل به دستگاههای عظیم تولید و تکثیر خود می نماید . گاه دیده میشود که اگر فقط یک لنفوسیت   T4  بر روی ده هزار بوسیله ویروس HIV  آلوده شده باشد، لنفوسیتهای دیگر با وجود سالم بودن پیش از موعد از بین میروند. این پدیده شگفت آور نوعی خودکشی دسته جمعی سلولهاست که جهت جلوگیری از پیشرفت ویروس بوقوع میپیوندد، اما در اثرهمین عکس العمل سلولها  سیستم دفاعی افراد مبتلا به ایدز اغلب با سرعت بسیار زیادی تضعیف میشود و آمادگی پذیرش هرنوع بیماری را دارد .

نا آگاهی و عدم شناخت صحیح بیماری و همچنین عدم آگاهی نسبت به طرق پیشگیری از موانعی میباشند که در مقابله و مبارزه بر علیه اپیدمی ایدز وجود دارند. براساس آخرین آمار بیش ازهفتاد درصد از بیماران ایدز در قاره افریقا هستند ، یعنی کشورهایی که در صدآگاهی در مورد بیماری کم است و داروهای مورد نیاز در دسترس همگان نیست و پیشگیریهای لازم بطور جدی در ذهن اغلب مردم نقش نبسته است. قیمت داروهای ایدز بسیار گران است و در بسیاری از کشورها بوسیله بیمه همگانی پرداخت نمیشود، همین امر سبب میگردد که عمر بیماران ایدز در این مناطق بسیار کوتاه باشد و مرگ آنها بسیار دردناک. براساس گزارش صلیب سرخ جهانی در سطح جهان نزدیک به هشتصد میلیارد دلار جهت تسلیحات  و مخارج نظامی در سال صرف میگردد در صورتیکه رقم پرداخت شده جهت کاوشها و تحقیقات بر روی بیماریهای عفونی همچون سل ،... و ایدز فقط پانزده میلیارد دلار است. امید است که تمام کشورهای جهان در آگاه سازی عمومی تلاش نموده و با همکاری سازمان بهداشت جهانی در پیشگیری از این اپیدمی جدیت نمایند. جوانان نبایست که فراموش کنند که بیشترین درصد آلودگی به این این ویروس از طریق روابط جنسی صورت میگیرد و استفاده از کاندوم به هنگام ایجاد چنین روابطی الزامی و اساسی است. البته ساده ترین راه پیشگیری وفاداری دو جانبه زوجین است که بزرگترین سد و مانع ورود  HIV  محسوب میگردد.

ما انسانها در طول حیات بوسیله موجودات ریزی همچون انگلها، باکتریها، میکروبها، ویروسها و غیره مورد تهاجم قرارگرفته و بیمار میشویم. مهمترین این بیماریها در اثر نفوذ میکروبها و ویروسها به ارگانیسم ما بوجودمیایند . ویروسها و میکروبها هردو موجودات بسیار ریزی هستند، تنها تشابه بین میکروبها و ویروسها غیر قابل رویت بودن آنها با چشمان غیرمسلح است. اما ویروس هزاران بارکوچکتر از میکروب است وفرق اساسی آنها نحوه زندگانیشان است. میکروبها با وجود شباهتهایی که از لحاظ کارکرد و ساختار با سلولها دارند خارج از آنها زندگی میکنند، میکروبها مستقل بوده و برای شبیه سازی خود به دودسته تقسیم میشوند. اما بالعکس ویروسها فقط درون سلول زندگی میکنند و انگل محسوب میشوند. ویروس سلول را مورد تهاجم قرار میدهد آنرا اشغال مینماید و سپس از تمامی سیستمهای یک سلول برای شبیه سازی خود استفاده مینماید. در نتیجه باید گفت که ویروس خود را به سلول تحمیل نموده و باعث میگردد که سلول فعالیت عادی خود را ازدست داده و به دستگاهی برای شبیه سازی ویروس مبدل شود. به هنگامیکه سلول آلوده تعداد زیادی ویروس ازروی مدل اولیه ساخت آنها را رها میسازد، بدین ترتیب ویروس وارد جریان خون گشته و منتشر میگردد و با نفوذ به سلولهای دیگر آنها رانیز آلوده مینماید.
باید به خاطر داشت که میکروب خارج از سلول زندگی میکند اما ویروس برای زندگی نیاز به نفوذ به درون سلول دارد. میتوان میکروبها را با آنتی بیوتیک از بین برد اما در مورد ویروس اینطور نیست. هنوز دارویی که قادر باشد ویروسها را از بین ببرد کشف نشده است. تنها راه مبارزه با ویروس واکسیناسیون است. از بدو پیدایش واکسیناسون بشر توانسته با شیوع بسیاری از بیماریهای ویروسی مبارزه کند و برخی از آنهار را ریشه کن نماید. اما گاه برای یافتن یک واکسن به دهها سال کاربی وقفه نیازبوده است، همچنان که دانشمندان امروزه      جهت  یافتن  واکسنی بر علیه ویروس ایدز (HIV)  که دارای تنوع بسیار است حداکثر تلاش خود را مینمایند.
تا به اینجا دیدیم که جسم هرفرد دارای سیستم دفاعی میباشد و بوسیله آن در مقابل عوامل بیماری زا بشدت مبارزه میکند اما متاسفانه HIV  دقیقا" و عملا" به سلولهای دفاعی حمله برده ، فعالیت عادی آنها را تغییر داده و به نفع خود از آنها سود میبرد تا جایی که سلولهای دفاعی یکایک به تسخیر ویروس در میایند. از آن پس جسم فاقد سیستم دفاعی است و به هدفی مناسب برای بیماریهای دیگر تبدیل میشود. به این نوع بیماریهایی که ارگانیسم فاقد دفاع را مورد حمله قرار میدهند "بیماریهای فرصت طلب" گفته میشود. بیمار مبتلا به ویروس ایدز بوسیله بیماریهای متنوع فرصت طلب به کام مرگ کشیده میشوند.

به هنگامیکه فرد آلوده به HIV به مرحله نهایی یعنی بیماری ایدز برسد آن هنگامیست که تعداد سلولهای دفاعی اوکاهش یافته است تا جایی که ارگانیسم فرد توانایی مبارزه با عوامل بیماری زا را نداشته باشد. از این پس عفونتهای فرصت طلب رشد یافته که میتوانند موجب دردهای جانکاهی باشند. اغلب این دردها در قسمت گلو،ریه و شکم پدید میایند.
درواقع این بیمارها و عفونتهای فرصت طلب هستند که از فقدان سیستم ارگانیسم سوء استفاده مینمایند تا درجسم فرد مبتلا رشد نموده و به تکثیر خود بپردازند.بیماریهای فرصت طلبی که در زیر بدان اشاره خواهد شد از جمله مهمترین و رایجترین آنها هستند.

پنوموسیستوز : منشع این بیماری نوعی پروتوزوئر است که موجب عفونت شدید ریه ها میگردد. درکشورهای پیشرفته درصد زیادی از افراد مبتلا به ایدز به آن گرفتار میشوند.

توکسوپلاسموس : یکی دیگر ازبیماریهای فرصت طلب میباشد که منشا آن نیز نوعی پروتوزوئر است. این نوع عفونت انگلی در صورت وجود یک سیستم سالم دفاعی هیچ خطر خاصی رابرای شخص ایجاد نمی نماید. درابتدا دارای هیچ نوع علائم کلینیکی نبوده و بطور پنهان به پیشروی میپردازد. از عوارضی که در اثر آبسه در مغز پدید میاید میتوان ناراحتیهای دماغی،اختلال در حافظه و فلج رانام برد، البته میتواند مشکلاتی در قوه باصره و ریه نیز پدید آورد.

سیتو مگولاویروس : از بیماریهای ویروسی است که موجب اختلالات در قوه باصره و جهاز هاضمه میگردد.

کرپتوس پوریدیوزیس : این بیماری رانوعی پروتوزوئر سبب میگردد که منجر به اسهال، مشکلات صفراوی ، پانکراس و تنفسی میگردد .

کاپوزیس : به این بیماری کاپوزیس سارکوم نیز گفته میشود. در بین این بیماران بسیار متداول  بوده و نوعی سرطان پوست است.  این بیماری میتواند لوزتین، جهاز هاضمه، ریه ها ، کبدها و حتی قلب را مورد حمله قرار میدهد.

لنفومهای بدوی مغز : نوعی تومور مغزی است که میتواند منجر به اختلالات در حافظه گردد. علائم کلینیکی این نوع بیماری بسیار به توکسوپلاسموس شبیه بوده که نتیجتا" تشخیص این دونوع بیماری از هم دارای اهمیت زیادی است. اهمیت تمایز این دو نوع بیماری از هم  تفاوت در شیوه  مداوای  آنهاست.

سرطان دهانه رحم : درنزد زنان مبتلا به ویروس ایدز سرطان دهانه رحم از شایعترین بیماریهای فرصت طلب شمرده میشود.

لنفومهای بدخیم : LNH  معمولا" در خارج  لوزتین جای گیری مینمایند  اما در اثر وجود آنها لوزه ها  نیز مورد تهاجم قرار میگیرند.

عدم وجود سیستم دفاعی که با از بین رفتن سلولهای دفاعی پدیدار میگردند دریچه ای گشوده به سوی هرنوع ویروس دیگر، هر نوع سرطان ، میکروب، قارچ و انگل است. این موجودات ریز بیماری زا بدون هیچ مانعی به ارگانیسم فرد آلوده به HIV هجوم میبرند و از ضعف آن جهت پرورش وپردازش خود استفاده میکنند، گاه نیز بیماریهایی پیش و پا افتاده همچون سرماخوردگی فرد مبتلا به ایدز را درمعرض خطر نابودی قرار میدهد

1 2 3 4 5